Parametry wód słodkich. Gęstość i lepkość wody

ELKA KROPELKA
woda
Dziś kilka słów o kolejnych parametrach wody, jakimi są gęstość i lepkość. Pierwsza z właściwości określa stosunek masy ciała do zajmowanej przez nie objętości w określonej temperaturze. Największą gęstość woda słodka osiąga w temperaturze 4°C, a jej jednostką w układzie SI jest kg/m3. Gęstość wody sprawia, że m.in. lód płynący po wodzie nie tonie.
 
Gdy ulega on zjawisku topnienia to tym samym zmniejsza swoją objętość. W czasie ogrzewania zwiększają się drgania cząsteczek, a w trakcie topnienia dochodzi do zrywania wiązań wodorowych, przez co struktura ulega rozpadowi i lód zamienia się w wodę. Uwolnione cząsteczki mogą wepchnąć się w puste miejsca, co wywołuje zmniejszenie objętości, a tym samym zwiększenie gęstości. Tak więc lód może pływać w wodzie, ponieważ jego gęstość jest mniejsza od gęstości wody.
Takie właściwości wody sprawiają, że w zimie tuż pod lodem woda ma temperaturę 0°C, a w tym samym czasie na dnie zbiornika osiąga temperaturę 4°C. Wpływa na to właśnie gęstości wody. Ma ona również znaczenie dla uwarstwienia termicznego w jeziorach. Gdy woda o temperaturze 0°C zamarza to gęstość automatycznie maleje, a  pokrywa lodowa utrzymuje się na powierzchni. Uniemożliwia to całkowite zamarzanie zbiorników wodnych. 
A co z lepkością wody? Właściwość ta wynika z przesuwania się względem siebie warstw płynu podczas przepływu. Lepkość wody wzrasta wraz ze spadkiem temperatury, co ma związek z prędkością przemieszczania się wody w glebach i skałach. 
 
Tekst: A. Brysiewicz